EFFECT OF HERBAL TOPICAL CREAM AJMT IN COMPARISON WITH FLUOCINOLONE

Download 17 Jan 1987 ... 29. 10. 3*. **. 40. 13. 10. 3*. 80. 25. 60. 19. **. 10. 3. 0. 0. 20. 6. 0. 0. @. **. 80. 25. 30. 10. *. 100. 32. 80. 25. **...

0 downloads 184 Views 172KB Size
‫ﻣﺠﻠﻪ داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺷﻬﺮﻛﺮد‪ /‬دوره ‪ ،10‬ﺷﻤﺎره ‪ /3‬ﭘﺎﻳﻴﺰ ‪9-16 /1387‬‬

‫ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻋﺼﺎره ﺷﻨﺒﻠﻴﻠﻪ‪ ،‬ﺑﺎﺑﻮﻧﻪ‪ ،‬ﮔﺮدو و ﺧﺘﻤﻲ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ‬ ‫ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن اﺳﺘﻮﻧﺎﻳﺪ ﺑﺮ درﻣﺎن اﮔﺰﻣﺎي دﺳﺖ‬ ‫دﻛﺘﺮ ﺳﻌﻴﺪ ﻣﺮﻧﺪي*‪،1‬‬

‫ﻧﺪا ﭘﺮوﻳﻦ**‬

‫ داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺷﻬﺮﻛﺮد‪.‬‬‫ﺗﺎرﻳﺦ درﻳﺎﻓﺖ‪87/1/17:‬‬

‫ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﺎﻳﻴﺪ‪87/6/18:‬‬

‫ﭼﻜﻴﺪه‪:‬‬ ‫زﻣﻴﻨﻪ و ﻫﺪف‪ :‬ﻛﻮرﺗﻮن ﻣﻮﺿﻌﻲ درﻣﺎن اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ اﮔﺰﻣﺎ ﺑﻮده وﻟﻲ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ داروﻫﺎ ﻣﺸﻜﻼت ﺧﺎﺻﻲ ﻣﺎﻧﻨـﺪ‬ ‫آﺗﺮوﻓﻲ‪ ،‬دﭘﻴﮕﻤﺎﻧﺘﺎﺳﻴﻮن و ‪ ...‬را ﺑﺪﻧﺒﺎل دارد‪ .‬ﺑﻌﻼوه ﻣﺼﺮف اﻳﻦ داروﻫﺎ در ﻳـﻚ دوره ﻣـﺴﺘﻤﺮ ﻣﻮﺟـﺐ ﻛـﺎﻫﺶ‬ ‫اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﻛﻮرﺗﻮن ﻣﻮﺿﻌﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﺸﻜﻼت و ﮔﺮاﻳﺶ ﺑﻪ ﻣﺼﺮف داروﻫﺎي ﮔﻴﺎﻫﻲ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ‬ ‫ﺑﺎ ﻫﺪف ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻛﺮم ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ ﮔﻴﺎﻫﻲ ‪ Trigonella) AJMT‬ﺷﻨﺒﻠﻴﻠﻪ‪ Matricaria ،‬ﺑﺎﺑﻮﻧﻪ‪ Juglans ،‬ﮔﺮدو‬ ‫و ‪ Althaea‬ﺧﺘﻤﻲ( ﺑﺎ ﻛﺮم ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن اﺳﺘﻮﻧﺎﻳﺪ ﺑﺮاﮔﺰﻣﺎي دﺳﺖ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫روش ﺑﺮرﺳﻲ‪ :‬در اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻛﺎرآزﻣﺎﻳﻲ ﺑﺎﻟﻴﻨﻲ‪ 64‬ﻧﻔﺮ ﺑﻴﻤﺎر ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ اﮔﺰﻣﺎي دﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻛﻠﻴﻨﻴـﻚ ﭘﻮﺳـﺖ‬ ‫داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺷﻬﺮﻛﺮد ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﺮدﻧﺪ ﺑﻄﻮر ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﺑﻪ دو ﮔﺮوه ﻣﺴﺎوي ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻳﻚ ﮔﺮوه ﺑﺎ ﻛﺮم‬ ‫‪ AJMT‬و ﮔﺮوه دﻳﮕﺮ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﻛﺮم ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن اﺳﺘﻮﻧﺎﻳﺪ ﺗﺤﺖ درﻣﺎن دو ﻫﻔﺘﻪاي ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻨـﺪ‪ .‬ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻـﻠﻪ ﺑـﺎ‬ ‫ﻛﻤﻚ آزﻣﻮن ﻫﺎي ﻣﻚ ﻧﻤﺎر و ﻛﺎي دو ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺮدﻳﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﺎﻓﺘﻪﻫﺎ‪ :‬ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺎن داد ‪ AJMT‬ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻬﺒﻮد ﻣﻌﻨﻲ دار ﻋﻼﻳـﻢ ﺳـﻮزش‪ ،‬ﺧـﺎرش‪ ،‬ﻗﺮﻣـﺰي‪ ،‬ﺑﺮﺟـﺴﺘﮕﻲ‪،‬‬ ‫ﭘﻮﺳﺘﻪ رﻳﺰي و ﺷﻘﺎق و ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن ﻋﻼﻳﻢ ﺳﻮزش و ﺧﺎرش و ﻗﺮﻣﺰي ﭘﻮﺳﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻗﺒـﻞ از درﻣـﺎن ﮔﺮدﻳـﺪ‬ ‫)‪ .(P<0/05‬ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ دو ﮔﺮوه ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﺑﻌﺪ از ﻣﺪاﺧﻠﻪ اﺛﺮات درﻣﺎﻧﻲ ‪ AJMT‬در زﻣﻴﻨـﻪ ﺳـﻮزش‪،‬‬ ‫ﺧﺎرش و ﻗﺮﻣﺰي ﺑﺎ ﮔﺮوه ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن ﺑﺮاﺑـﺮ ﺑـﻮد )‪ (P>0/05‬در ﺣـﺎﻟﻲ ﻛـﻪ اﺛـﺮات درﻣـﺎﻧﻲ ‪ AJMT‬در ﻋﻼﻳـﻢ‬ ‫ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﻲ‪ ،‬ﭘﻮﺳﺘﻪ رﻳﺰي و ﺷﻘﺎق ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﻌﻨﻲ داري ﺑﻬﺘﺮ از ﮔﺮوه ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن ﺑﻮد )‪.(P<0/05‬‬ ‫ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮي‪ :‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﻬﺘﺮ ﻛﺮم ﮔﻴﺎﻫﻲ ‪ AJMT‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن اﺳﺘﻮﻧﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﻋﻼﻳﻢ اﮔﺰﻣﺎ و از ﻃﺮﻓﻲ‬ ‫ﻋﻮارض ﻛﻮرﺗﻮن ﻣﻮﺿﻌﻲ در دراز ﻣﺪت‪ ،‬ﺟﻬﺖ درﻣﺎن اﮔﺰﻣﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺮم ﮔﻴﺎﻫﻲ ‪ AJMT‬ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد‪.‬‬ ‫واژه ﻫﺎي ﻛﻠﻴﺪي‪ :‬اﮔﺰﻣﺎ‪ ،‬ﺑﺎﺑﻮﻧﻪ‪ ،‬ﺧﺘﻤﻲ‪ ،‬ﺷﻨﺒﻠﻴﻠﻪ‪ ،‬ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن‬

‫اﺳﺘﻮﻧﺎﻳﺪ‪ ،‬ﮔﺮدو‪.‬‬

‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‪:‬‬ ‫اﮔﺰﻣﺎ ﺷﺎﻳﻊ ﺗﺮﻳﻦ ﺑﻴﻤﺎري اﻟﺘﻬﺎﺑﻲ ﭘﻮﺳﺖ ﺑﻮده )‪(1‬‬

‫دروﻧﻲ ﻣﺜﻞ اﮔﺰﻣﺎي ﺳﺮﺷﺘﻲ و ﻳﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﻴﺮوﻧﻲ‬

‫و اﮔﺰﻣﺎي دﺳﺖ ﻓﺮاوانﺗﺮﻳﻦ ﻧﻮع اﮔﺰﻣﺎ )‪ (%15‬ﻣﺤﺴﻮب‬

‫ﻣﺜﻞ اﮔﺰﻣـﺎي ﺗﺤﺮﻳﻜﻲ ﻳﺎ آﻟﺮژﻳﻚ‪ ،‬ﺑﺮوز ﻧﻤﺎﻳﺪ‪ .‬اﮔﺰﻣﺎي‬

‫ﻣﻲﮔﺮدد )‪ .(3،2‬ﺣﺪود ‪ 2‬ﺗﺎ ‪ 10‬درﺻﺪ از ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺟﻬﺎن‬

‫ﺗﻤﺎﺳﻲ از ﻧﻮع ﺗﺤﺮﻳﻜﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﻤﺎس ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ ﻣﻮاد‬

‫ﺑﻪ اﮔﺰﻣﺎي دﺳﺖ ﻣﺒﺘﻼ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ و زﻧﺎن ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﻤﺎس‬

‫ﺧﺎرﺟﻲ )ﻣﺎﻧﻨﺪ آب‪ ،‬ﺻﺎﺑﻮن و ﻣﻮاد ﺷﻮﻳﻨﺪه( ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ‬

‫ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎ آب و ﻣﻮاد ﺷﻮﻳﻨﺪه ﺑﻴﺶ از ﻣﺮدان ﺑﻪ آن ﻣﺒﺘﻼ )‪2‬‬

‫ﺻﺪﻣﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺳﻠﻮﻟﻲ ﮔﺮدد اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد‪ .‬اﮔﺰﻣﺎي‬

‫ﺑﺮاﺑﺮ( و از ﻃﺮﻓﻲ در اﻓﺮاد زﻳﺮ ‪ 40‬ﺳﺎل ﺑﻴﺶ از اﻓﺮاد ﺑﺎﻻي‬

‫ﺗﻤﺎﺳﻲ از ﻧﻮع آﻟﺮژﻳﻚ ﻧﻮع ﭼﻬﺎرم ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺳﻠﻮﻟﻲ‬

‫‪ 40‬ﺳﺎل ﺑﺮوز ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ )‪ .(1‬اﻳﻦ ﺑﻴﻤﺎري ﺑﻪ دﻟﻴـــﻞ ﻋﻮاﻣﻞ‬

‫ﺗﺎﺧﻴﺮي اﺳﺖ ﻛﻪ در اﺛﺮ واﻛﻨﺶ ﺑﻪ ﻣﻮارد آﻟﺮژن )ﻣﺜﻞ‬

‫ﻣﺠﺰا و ﻳﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﻋﻮاﻣﻞ از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﻪ دﻟﻴـﻞ ﻋــﻮاﻣﻞ‬

‫ﻧﻴﻜـﻞ‪ ،‬ﻣــﻮاد رﻧﮕﻲ‪ ،‬ﻣﻮاد ﭘﻼﺳﺘﻴـــﻜﻲ و ﻋﻄـﺮﻫﺎ( ﻛﻪ در‬

‫‪ 1‬ﻧﻮﻳﺴﻨﺪه ﻣﺴﺌﻮل‪ :‬ﺷﻬﺮﻛﺮد – رﺣﻤﺘﻴﻪ – داﻧﺸﻜﺪه ﭘﺰﺷﻜﻲ‪ -‬ﺗﻠﻔﻦ‪E-mail:[email protected] ، 09131111211:‬‬

‫‪9‬‬

‫‪Downloaded from journal.skums.ac.ir at 3:59 +0430 on Sunday July 8th 2018‬‬

‫*اﺳﺘﺎدﻳﺎر ﮔﺮوه ﭘﻮﺳﺖ‪ -‬ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﮔﻴﺎﻫﺎن داروﻳﻲ‪ -‬داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺷﻬﺮﻛﺮد‪** ،‬ﻛﺎرﺷﻨﺎس ارﺷﺪ ﭘﺮﺳﺘﺎري‪ -‬ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﮔﻴﺎﻫﺎن داروﻳﻲ‬

‫دﻛﺘﺮ ﺳﻌﻴﺪ ﻣﺮﻧﺪي و ﻧﺪا ﭘﺮوﻳﻦ‬

‫ﻛﺮم ‪ .AJMT‬و درﻣﺎن اﮔﺰﻣﺎي دﺳﺖ‬

‫ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺿﺮوري ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ )‪.(11،10،9‬‬

‫ﺗﻤﺎس ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ ﭘﻮﺳﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﮔﺮدد )‪.(5،4‬‬ ‫اﮔﺰﻣﺎي ﺗﻤﺎﺳﻲ ‪ 90‬ﺗﺎ ‪ 95‬درﺻﺪ از ﻣﻮارد ﺑﻴﻤﺎري ﻫﺎي‬

‫ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده‪:‬‬

‫ﺗﺤﺮﻳﻜﻲ ‪ 80‬درﺻﺪ ﻣﻮارد را ﺗﺸﻜﻴﻞ داده و ﻋﻠﺖ ﺗﻐﻴﻴﺮ‬

‫‪ 2‬ﻣﺘﺮ‪ ،‬ﻗﺴﻤﺖﻫﺎي ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده رﻳﺸﻪ و ﺑﺮگ و ﮔﻞ‬

‫ﺷﻐﻞ ‪ 68‬درﺻﺪ از اﻓﺮاد ﻣﺸﻜﻼت ﭘﻮﺳﺘﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ )‪.(6‬‬

‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﮔﻞ ﺧﺘﻤﻲ اﺛﺮ رﻓﻊ ﺗﺤﺮﻳﻜﺎت ﺟﻠﺪي ﻧﺮم ﻛﻨﻨﺪه‬

‫ﺷﺎﻳﻊﺗﺮﻳﻦ ﻧﻮع اﮔﺰﻣﺎي دﺳﺖ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻧﻮع‬

‫داﺷﺘﻪ و رﻳﺸﻪ ﺧﺘﻤﻲ داراي اﺛﺮ ﺿﺪ اﻟﺘﻬﺎب ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ )‪.(12-14‬‬

‫ﺗﺤﺮﻳﻜﻲ )‪ ،(%35‬ﺳﺮﺷﺘﻲ )‪ (%22‬و آﻟﺮژﻳﻚ )‪(%19‬‬

‫ﺧﺘﻤﻲ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﮔﻴﺎﻫﺎن داروﻳﻲ ﻟﻌﺎﺑﺪار اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ )‪.(1‬‬

‫ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺧﺘﻤﻲ ﻣﻮﺳﻴﻼژ )ﻟﻌﺎب ﮔﻴﺎه(‪ ،‬ﻗﻨﺪﻫﺎ‪ ،‬ﻧﺸﺎﺳﺘﻪ‪،‬‬

‫از ‪ 50‬ﺳﺎل ﻗﺒﻞ ﺗﺎ ﻛﻨﻮن از ﻛﻮرﺗﻴﻜﻮاﺳﺘﺮوﺋﻴﺪﻫﺎي‬

‫آﺳﭙﺎراﻧﮋﻳﻦ‪ ،‬ﭘﻜﺘﻴﻦ و ﻣﻮاد دﻳﮕﺮ اﺳﺖ‪ .‬ﺧﺘﻤﻲ در درﻣﺎن‬

‫ﻣﻮﺿﻌﻲ ﺑﺮاي درﻣﺎن ﺑﻴﻤﺎريﻫﺎي ﭘﻮﺳﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬

‫ﺑﻴﻤﺎري ﻫﺎي ﭘﻮﺳﺘﻲ از ﺟﻤﻠﻪ اﮔﺰﻣﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﻛﺮﻣﻬﺎ و ﭘﻤﺎدﻫﺎي ﻛﻮرﺗﻴﻜﻮاﺳﺘﺮوﺋﻴﺪ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﺮاي رﻓﻊ‬

‫‪-2‬ﮔﺮدو )‪ :(Juglans regia L.‬درﺧﺘﻲ زﻳﺒﺎ و ﻳﻚ ﭘﺎﻳﻪ‬

‫ﺧﺎرش و اﻟﺘﻬﺎب ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﻴﻤﺎرﻳﻬﺎي ﭘﻮﺳﺘﻲ ﻣﺜﻞ اﮔﺰﻣﺎ‬

‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮگﻫﺎ‪ ،‬ﭘﻮﺳﺖ و ﺟﻮاﻧﻪﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار‬

‫ﺗﺠﻮﻳﺰ ﻣﻲﮔﺮدﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻮاد از آزاد ﺷﺪن ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ‬

‫ﻣﻲ ﮔﻴﺮد‪ .‬ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت‪ ،‬ﺗﺎﻧﻦ‪ ،‬ژوﮔﻠﻮن‪ ،‬ﻧﻔﺘﻮﻛﻴﻨﻮن‬

‫ﺑﻮﺟﻮد آورﻧﺪه اﻟﺘﻬﺎب ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ )‪.(8،7‬‬

‫و وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪ C‬ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﮔﺮدو در اﮔﺰﻣﺎي ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﺮﺷﺢ‬

‫ﻣﺼﺮف ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت ﻛﻮرﺗﻴﻜﻮاﺳﺘﺮوﺋﻴﺪﻫﺎ‬

‫ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از ﺧﺎﺻﻴﺖ ﺿﺪ اﻟﺘﻬﺎب و ﻗﺎﺑﺾ‬

‫ﺑﺨﺼﻮص ﺑﺎ ﻗﺪرت ﺑﺎﻻ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻋﻮارض‬

‫آن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﮔﺮدد )‪ .(15‬ﺟﻬﺖ ﻣﺼﺎرف ﺧﺎرﺟﻲ از‬

‫ﺳﻴﺴﺘﻤﻴﻚ و ﻳﺎ ﻣﻮﺿﻌﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ از اﻳﻦ ﻣﻴﺎن ﻛﻮدﻛﺎن‬

‫ﻛﺮم ‪ 2‬درﺻﺪ آن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد )‪.(16‬‬

‫اﺳﺘﻌﺪاد ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺮوز اﻳﻦ ﻋﻮارض دارﻧﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ‬

‫‪ -3‬ﺑﺎﺑﻮﻧﻪي ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ )‪ :(Matricaria chamomilla‬ﮔﻴﺎﻫﻲ‬

‫ﻋﻮارض ﻣﻮﺿﻌﻲ آن از ﻋﻮارض ﺳﻴﺴﺘﻤﻴﻚ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫اﺳﺖ ﻋﻠﻔﻲ‪ ،‬ﻳﻜﺴﺎﻟﻪ ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع ‪ 20‬ﺗﺎ ‪ 80‬ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ رﻧﮓ‬

‫ﻣﺘﺪاولﺗﺮﻳﻦ ﻋﻮارض‪ ،‬آﺗﺮوﻓﻲ ﭘﻮﺳﺖ‪ ،‬ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻮﻗﺖ‬

‫ﮔﻞ ﺳﺒﺰ ﻣﺘﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ زرد ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و از ﮔﻞ ﮔﻴﺎه اﺳﺘﻔﺎده‬

‫رﻧﮕﺪاﻧﻪ در ﻣﺤﻞ اﺳﺘﻌﻤﺎل و ﻛﺎﻫﺶ اﻳﻤﻨﻲ در ﻣﺤﻞ اﺳﺘﻔﺎده‬

‫داروﻳﻲ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﮔﻞ ﺑﺎﺑﻮﻧﻪ و ﻋﺼﺎره ﻫﺎي ﺣﺎﺻﻠﻪ از ﭘﺮ‬

‫ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻫﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮوز ﺗﻼﻧﮋﻛﺘﺎزي در ﻣﺤﻞ‪ ،‬اﺳﺘﺮﻳﺎ‪ ،‬آﻛﻨﻪ‪،‬‬

‫ﻣﺼﺮف ﺗﺮﻳﻦ ﮔﻴﺎﻫﺎن داروﻳﻲ در ﮔﻴﺎه درﻣﺎﻧﻲ در ﺟﻬﺎن‬

‫درﻣﺎﺗﻴﺖ دور دﻫﺎن‪ ،‬ﭘﺮﻣﻮﻳﻲ‪ ،‬ﺗﺎﻛﻲ ﻓﻴﻼﻛﺴﻲ و ﺳﺮاﻧﺠﺎم‬

‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ )‪ .(17‬اﻳﻦ ﮔﻴﺎه در ﺑﻌﻀﻲ از ﻧﻮاﺣﻲ ﻟﺮﺳﺘﺎن و‬

‫ﻛﺎﻫﺶ اﻟﺘﻴﺎم زﺧﻢ از دﻳﮕﺮ ﻋﻮارض ﻣﺼﺮف اﻳﻦ دارو ﻫﺎ‬

‫ﺧﻮزﺳﺘﺎن ﻣﻲروﻳﺪ‪ .‬ﮔﻠﻬﺎ داراي ﻳﻚ اﺳﺎﻧﺲ روﻏﻨﻲ‬

‫ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ )‪.(8‬‬

‫)ﺑﻴﺰاﺑﻮﻟﻮل‪ ،‬ﻓﺎرﻧﺴﻮل و ﮔﺎﻣﺎزوﻟﻦ(‪ ،‬ﺗﺎﻧﻦ ﻫﺎ‪ ،‬ﮔﻠﻮﻛﻮزﻳﺪﻫﺎ‬

‫اﻳﺠﺎد ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﻌﻀﻲ از اﻳﻦ داروﻫﺎ در‬

‫و ﻓﻼوﻧﻮﺋﻴﺪﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻮﻧﻪ در درﻣﺎن اﻟﺘﻬﺎﺑﺎت ﭘﻮﺳﺘﻲ‪،‬‬

‫ﻧﺰد ﺑﻴﻤﺎران و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻘﺎوم ﺷﺪن ﺑﺴﻴﺎري از ﻋﻮاﻣﻞ‬

‫ادرار ﺳﻮﺧﺘﮕﻲ اﻃﻔﺎل و ﺗﺮك ﺧﻮردﮔﻲ ﻧﻮك ﭘﺴﺘﺎن‬

‫ﺑﻴﻤﺎرﻳﺰا در ﺑﺮاﺑﺮ داروﻫﺎي ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﺎر‬

‫ﻣﺆﺛﺮ اﺳﺖ )‪ .(16‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻌﻨﻮان ﺿﺪ ﺑﺎﻛﺘﺮي و ﺿﺪ‬

‫دﻳﮕﺮ ﻧﻈﺮ داﻧﺸﻤﻨﺪان ﺑﻪ داروﻫﺎي ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣﻌﻄﻮف‬

‫ﻗﺎرچ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد )‪ (18‬و ﺑﺮاي ﻣﺼﺮف ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﺎ‬

‫ﮔﺮدد‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮري ﻛﻪ اﻣﺮوزه ﺿﻤﻦ ﮔﺴﺘﺮش روز اﻓﺰون‬

‫ﻏﻠﻈﺖ ‪ 3‬ﺗﺎ ‪ 10‬درﺻﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﮔﺮدد )‪.(19‬‬

‫ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت در زﻣﻴﻨﻪ داروﻫﺎي ﮔﻴﺎﻫﻲ‪ ،‬ﺗﺠﻮﻳﺰ و ﻛﺎرﺑﺮد آﻧﻬﺎ‬

‫‪-4‬ﺷﻨﺒﻠﻴﻠﻪ )‪ :(Trigonella foenum‬ﺷﻨﺒﻠﻴﻠﻪ ﮔﻴﺎﻫﻲ اﺳﺖ‬

‫در ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺟﻬﺎن رو ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ اﺳﺖ‪ .‬از ﻃﺮﻓﻲ ﻣﻮاد‬

‫ﻳﻜﺴﺎﻟﻪ ﻛﻪ ﺗﺎ ‪ 50‬ﺳﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘﺮ ﻣﻲرﺳﺪ‪ .‬ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻮرد‬

‫ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﮔﻴﺎﻫﺎن داروﻳﻲ از ﻧﻈﺮ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و‬

‫اﺳﺘﻔﺎده داﻧﻪ ﺧﺸﻚ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و ﺣﺎوي ﻣﻮﺳﻴﻼژ‪،‬‬

‫ﻓﻴﺰﻳﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﺑﺮاي ﺑﺪن ﻏﺮﻳﺒﻪ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ .‬از اﻳﻦ رو ﭘﮋوﻫﺶ‬

‫ﺳﺎﭘﻮژﻧﻴﻦ‪ ،‬ﻣﻮاد ﻣﻌﻄﺮ و ﺑﻪ ﻣﻘﺪار زﻳﺎد آﻫﻦ و ﻓﺴﻔﺮ اﺳﺖ‬

‫ﺑﺮاي دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ داروﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ اﺛﺮات ﺟﺎﻧﺒﻲ ﻛﻤﺘﺮ و ﺗـﻮان‬

‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺣﺎوي ﻳﻚ آﻟﻜﺎﻟﻮﺋﻴﺪ ﺑﻨﺎم ﺗﺮي ﮔﻮﻧﻠﻴﻦ ﻛﻪ در‬ ‫‪10‬‬

‫‪Downloaded from journal.skums.ac.ir at 3:59 +0430 on Sunday July 8th 2018‬‬

‫ﺷﻐﻠﻲ ﺗﻤﺎﺳﻲ را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺑﻴﻦ اﮔﺰﻣﺎي‬

‫‪-1‬ﺧﺘﻤﻲ )‪ :(Althaea officinalis‬ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻋﻠﻔﻲ ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع‬

‫ﻣﺠﻠﻪ داﻧﺸﻜﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺷﻬﺮﻛﺮد‪ /‬دوره ‪ ،10‬ﺷﻤﺎره ‪ /3‬ﭘﺎﻳﻴﺰ ‪1387‬‬

‫اﻳﻦ ﮔﻴﺎه ﺷﺎﺧﺺ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻣﻮﺳﻴﻼژي‬

‫ﭘﺮﻫﻴﺰ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺴﺘﻌﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻣﻮاد ﺷﻮﻳﻨﺪه‪ ،‬ﺳﺎﻳﺮ‬

‫ﮔﻴﺎه ﺑﺎ داﺷﺘﻦ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت اﻟﻴﺘﺎم ﺑﺨﺸﻲ‪ ،‬ﻧﺮم ﻛﻨﻨﺪﮔﻲ و‬

‫ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و آب و ﺧﺎك و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺴﺘﻤﺮ از‬

‫ﺿﺪ اﻟﺘﻬﺎﺑﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺼﻮرت ﻣﻮﺿﻌﻲ ﺑﻜﺎر رود )‪ (20‬از‬

‫دﺳﺘﻜﺶﻫﺎي ﻧﺨﻲ زﻳﺮ دﺳﺘﻜﺶ ﭘﻼﺳﺘﻴﻜﻲ و ﺳﺎﻳﺮ‬

‫اﻳﻦ رو ﺑﺼﻮرت ﻣﻮﺿﻌﻲ در درﻣﺎن اﮔﺰﻣﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه‬

‫آﻣﻮزشﻫﺎي ﻻزم ﺑﻪ ﺑﻴﻤﺎران ﻫﺮ دو ﮔﺮوه اراﻳﻪ ﺷﺪ‪.‬‬

‫اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﻴﻮع ﺑﺎﻻي اﮔﺰﻣﺎ و از ﻃﺮﻓﻲ ﻋﻮارض‬

‫ﺳﻌﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﻣﺼﺮف و زﻣﺎن ﻣﺼﺮف داروﻫﺎ‬

‫ﻓﺮاوان داروﻫﺎي راﻳﺞ )ﻛﻮرﺗﻮنﻫﺎي ﻣﻮﺿﻌﻲ( ﻣﻮرد و‬

‫ﺣﺘﻲاﻻﻣﻜﺎن در دو ﮔﺮوه ﻳﻜﺴﺎن ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺗﻮﺻﻴﻪ ﮔﺮدﻳﺪ ﻫﺮ‬

‫ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻧﺴﺒﺘﺎً اﻧﺪك اﻳﻦ داروﻫﺎ و ﺗﻤﺎﻳﻞ روز اﻓﺰون ﺑﻪ‬

‫دو ﻛﺮم روزي دو ﻧﻮﺑﺖ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻛﺎﻓﻲ در ﻣﻮﺿﻊ ﻣﺎﻟﻴﺪه‬

‫اﺳﺘﻔﺎده از داروﻫﺎي ﻃﺒﻴﻌﻲ از آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﭼﻬﺎر ﮔﻴﺎه‬

‫ﺷﺪه و از ﺷﺴﺘﺸﻮي ﻣﺤﻞ ﭘﺮﻫﻴﺰ ﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﺎً داراي ﺧﻮاص ﺿﺪ اﻟﺘﻬﺎب‪ ،‬ﻧﺮم‬

‫ﺑﻴﻤﺎران ﺑﺎ ﺳﻦ ﺑﺎﻻي ده ﺳﺎل‪ ،‬ﻓﺎﻗﺪ ﺑﻴﻤﺎري‬

‫ﻛﻨﻨﺪه‪ ،‬ﻗﺎﺑﺾ و ﺿﺪ ﺑﺎﻛﺘﺮي و ﻗﺎرچ ﺑﻮده و ﻫﺮ ﻳﻚ در‬

‫زﻣﻴﻨﻪاي و ﺳﺎﻳﺮ ﺑﻴﻤﺎري ﻫﺎي ﭘﻮﺳﺘﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻋﻔﻮﻧﺖ و ﻳﺎ‬

‫ﻳﻜﻲ از اﺑﻌﺎد اﮔﺰﻣﺎ ﻣﻮﺛﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺎ ﻫﺪف‬

‫ﻗﺎرچ‪ ،‬ﻋﺪم اﺳﺘﻔﺎده از داروﻫـــﺎي ﺧﻮراﻛﻲ و ﻣﻮﺿﻌﻲ‬

‫ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﺛﺮات ﻛﺮم ﮔﻴﺎﻫﻲ ‪ AJMT‬ﺑﺎ‬

‫ﻗﺒﻞ و در ﺣﻴﻦ درﻣﺎن و ﺧﺎﻧﻢ ﻫﺎي ﻏﻴﺮ ﺣﺎﻣﻠﻪ در اﻳﻦ‬

‫ﻛﺮم ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن اﺳﺘﻮﻧﺎﻳﺪ در درﻣﺎن اﮔﺰﻣﺎي دﺳﺖ در‬

‫ﭘﮋوﻫﺶ وارد ﮔﺮدﻳﺪﻧﺪ‪.‬‬

‫ﺑﻴﻤﺎران ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﻛﻠﻴﻨﻴﻚ ﺗﺨﺼﺼﻲ ﭘﻮﺳﺖ‬

‫روش ﻋﺼﺎره ﮔﻴﺮي و ﺗﻬﻴﻪ ﻛﺮم ﮔﻴﺎﻫﻲ‪ :‬ﺑﺮاي ﺗﻬﻴﻪ‬

‫ﺷﻬﺮﻛﺮد اﻧﺠﺎم ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻛﺮم ‪ AJMT‬اﺑﺘﺪا ﭼﻬﺎر ﮔﻴﺎه داروﻳﻲ داﻧﻪ ﺷﻨﺒﻠﻴﻠﻪ‪ ،‬ﺑﺮگ‬ ‫ﮔﺮدو‪ ،‬ﮔﻞ ﺑﺎﺑﻮﻧﻪ و رﻳﺸﻪ و ﮔﻞ ﺧﺘﻤﻲ از ﻣﺰرﻋﻪ ﮔﻴﺎﻫﺎن‬

‫روش ﺑﺮرﺳﻲ‪:‬‬

‫داروﻳﻲ اﻧﺴﺘﻴﺘﻮ ﮔﻴﺎﻫﺎن داروﻳﻲ اﺻﻔﻬﺎن ﺑﺼﻮرت ﺧﺎم‬

‫اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺼﻮرت ﻛﺎرآزﻣﺎﻳﻲ ﺑﺎﻟﻴﻨﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺗﻬﻴﻪ و ﭘﺲ از ﺧﺸﻚ ﻧﻤﻮدن و ﺗﻬﻴﻪ ﭘﻮدر در اﺗﻮﻛﻼو‬

‫ﻛﻪ در ﺑﻴﻤﺎران ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﻛﻠﻴﻨﻴﻚ وﻳﮋه ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن‬

‫اﺳﺘﺮﻳﻞ ﺷﺪ‪ ،‬ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻏﻠﻈﺖ ﻫﺎي ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻫﺮ ﭘﻮدر‬

‫ﻛﺎﺷﺎﻧﻲ ﺷﻬﺮﻛﺮد اﻧﺠﺎم ﮔﺮدﻳﺪ‪ .‬ﭘﺲ از ﻛﺴﺐ ﻣﺠﻮز از‬

‫در ﻓﺮﻣﻮﻻﺳﻴﻮن‪ ،‬ﻋﺼﺎره ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدﻳﺪ‪ .‬ﻏﻠﻈﺖ ﻫﺎي‬

‫ﻛﻤﻴﺘﻪ اﺧﻼق و ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻣﺤﺘﺮم ﭘﮋوﻫﺸﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم‬

‫ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺑﻪ اﻳﻦ ﺷﺮح ﺑﻮد‪ :‬داﻧﻪ ﺷﻨﺒﻠﻴﻠﻪ‬

‫ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺷﻬﺮﻛﺮد‪ ،‬و ﮔﺮﻓﺘﻦ رﺿﺎﻳﺖﻧﺎﻣﻪ ﻛﺘﺒﻲ از ﺑﻴﻤﺎران‪،‬‬

‫‪ 10‬درﺻﺪ‪ ،‬ﮔﻞ ﺧﺘﻤﻲ ‪ 15‬درﺻﺪ‪ ،‬ﺑﺮگ ﮔﺮدو ‪ 2‬درﺻﺪ و‬

‫ﺗﻌﺪاد ‪ 64‬ﻧﻔﺮ ﺑﻴﻤﺎر ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ اﮔﺰﻣﺎي دﺳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت‬

‫ﻛﺎﻣﻮﻣﻴﻞ ‪ 10‬درﺻﺪ‪ .‬ﻋﺼﺎره اﻟﻜﻠﻲ ﺑﻪ روش ﭘﺮﻛﻼﺳﻴﻮن‬

‫ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﺑﻪ دو ﮔﺮوه ﻣﺴﺎوي ‪ 32‬ﻧﻔﺮه )ﺑﻴﻤﺎران ﺑﻪ ﺻﻮرت‬

‫)‪ (Percolation‬ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪ‪ .‬در اﻳﻦ روش ﺑﺎﻓﺖ ﮔﻴﺎﻫﻲ را ﺑﻪ‬

‫ﻳﻚ در ﻣﻴﺎن وارد ‪ 2‬ﮔﺮوه ﮔﺮدﻳﺪﻧﺪ( ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺪﻧﺪ ﭘﺲ‬

‫ﺻﻮرت ﭘﻮدر درآورده و در ﻇﺮﻓﻲ ﺑﻪ ﻧﺎم ﭘﺮﻛﻮﻻﺗﻮر‬

‫از رﻳﺰش در ﻫﺮ ﮔﺮوه ‪ 30‬ﺑﻴﻤﺎر ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬در ﮔﺮوه اول‬

‫رﻳﺨﺘﻪ‪ ،‬ﺳﭙﺲ ﺑﻪ آن ﺣﻼل اﺿﺎﻓﻪ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﺑﻌﺪ از ﮔﺬﺷﺖ‬

‫اﺛﺮ ﻛﺮم ﮔﻴﺎﻫﻲ ‪ AJMT‬و در ﮔﺮوه دﻳﮕﺮ اﺛﺮ ﻛﺮم‬

‫‪ 24‬ﺳﺎﻋﺖ‪ ،‬ﻋﻤﻞ ﻋﺼﺎرﮔﻴﺮي آﻏﺎز ﺷﺪ‪ .‬ﺣﻼل ﻣﻮرد‬

‫ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن اﺳﺘﻮﻧﺎﻳﺪ ‪ 2‬درﺻﺪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬

‫اﺳﺘﻔﺎده اﻟﻜﻞ ‪ 70‬درﺻﺪ و ﻧﺴﺒﺖ ﺣﻼل ﺑﻪ ﻣﻮاد ﮔﻴﺎﻫﻲ ‪5‬‬

‫ﺑﻴﻤﺎران ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع درﻣﺎن و دو ﻫﻔﺘﻪ ﭘﺲ از ﺷﺮوع‬

‫ﺑﻪ ‪ 1‬در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺗﺮﻛﻴﺐ اﻟﻜﻠﻲ ﺑﻪ روش ﻏﻴﺮ‬

‫درﻣﺎن ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺘﺨﺼﺺ ﭘﻮﺳﺖ ﻣﺠﺮي ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻣﻌﺎﻳﻨﻪ‬

‫ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺗﻐﻠﻴﻆ ﺷﺪه و در ﭘﺎﻳﻪ ﻫﻴﺪروﻓﻴـﻠﻲ )ﻗﺪرت ﺟﺬب‬

‫ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ و ﻋﻼﻳﻢ ﺑﻴﻤﺎران از ﻗﺒﻴﻞ ﺳﻮزش‪ ،‬ﺧﺎرش‪،‬‬

‫آب ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻣﺘﻮﺳﻂ( اوﺳﺮﻳﻦ وارد و ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮدﻳﺪ )‪.(21‬‬

‫ﻣﻴﺰان ارﻳﺘﻢ‪ ،‬ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﻲ ﺧﻄﻮط ﭘﻮﺳﺘﻲ و وﺿﻌﻴﺖ ﭘﺎﭘﻮل‬

‫ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﻴﻤﺎران در ﻣﻮرد ﺷﺮﻛﺖ در‬

‫و وزﻳﻜﻮل و ﺷﻘﺎق ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از درﻣﺎن ارزﻳﺎﺑﻲ و در‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﺷﺪﻧﺪ و در ﺻﻮرت ﻋﺪم ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ‬

‫ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺛﺒﺖ ﮔﺮدﻳﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر‬

‫در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ‪ ،‬درﻣﺎن ﺑﻪ روش ﻣﻌﻤﻮل اداﻣﻪ ﻳﺎﻓﺖ‪.‬‬ ‫‪11‬‬

‫‪Downloaded from journal.skums.ac.ir at 3:59 +0430 on Sunday July 8th 2018‬‬

‫در اﻳﻦ ﻃﺮح ﺑﺮاي ﭘﺮﻫﻴﺰ از ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺧﻄﺎﻳﻲ‬

‫دﻛﺘﺮ ﺳﻌﻴﺪ ﻣﺮﻧﺪي و ﻧﺪا ﭘﺮوﻳﻦ‬

‫ﻛﺮم ‪ .AJMT‬و درﻣﺎن اﮔﺰﻣﺎي دﺳﺖ‬

‫ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ )‪.(P>0/05‬‬

‫در ﭘﺎﻳﺎن اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻤﻊ آوري ﺷﺪه از دو ﮔﺮوه‬ ‫ﺑﻴﻤﺎران در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ درﻣﺎن ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎي‬

‫آزﻣﻮن ﻣﻚ ﻧﻤﺎر ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ در ﮔﺮوه ‪AJMT‬‬

‫آﻣﺎري ﻣﻚ ﻧﻤﺎر و ﻛﺎي اﺳﻜﻮر ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺠﺰﻳﻪ و‬

‫ﺑﻪ ﺟﺰ در ﻣﻮرد ﻋﻼﻣﺖ ﭘﺎﭘﻮل ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻼﻳﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻮزش‪،‬‬

‫ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬

‫ﺧﺎرش‪ ،‬ﻗﺮﻣﺰي‪ ،‬ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﻲ‪ ،‬ﭘﻮﺳﺘﻪ رﻳﺰي و ﺷﻘﺎق در‬ ‫)‪ (P<0/05‬و ﺑﻬﺒﻮدي ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه ﺑﻮد‪ .‬از ﻃﺮﻓﻲ در ﮔﺮوه‬

‫ﻳﺎﻓﺘﻪﻫﺎ‪:‬‬ ‫ﮔﺮوه ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﻛﺮم ﮔﻴﺎﻫﻲ ‪60 AJMT‬‬

‫ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن ﻧﻴﺰ در ﻣﻮرد ﻋﻼﻳﻢ ﺳﻮزش و‬

‫درﺻﺪ ﻣﻮﻧﺚ )‪ 19‬ﻧﻔﺮ( و ‪ 40‬درﺻﺪ ﻣﺬﻛﺮ )‪ 13‬ﻧﻔﺮ(‬

‫ﺧﺎرش و ﻗﺮﻣﺰي ﭘﻮﺳﺖ ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﻲ دار آﻣﺎري در دو‬

‫ﺑﻮدﻧﺪ‪ 13 .‬ﻧﻔﺮ )‪ (%40‬ﺧﺎﻧﻪدار‪ 6 ،‬ﻧﻔﺮ )‪ (%20‬ﻛﺎرﮔﺮ‬

‫ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از ﻣﺪاﺧﻠﻪ وﺟﻮد داﺷﺖ )‪.(P<0/05‬‬

‫ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ‪ 3 ،‬ﻧﻔﺮ )‪ (%10‬ﻛﺸﺎورز و ‪ 10‬ﻧﻔﺮ )‪(%30‬‬

‫ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ دو ﮔﺮوه ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ آزﻣﻮن‬

‫ﺷﻐﻞﻫﺎي دﻳﮕﺮ داﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻓﺮاواﻧﻲ‪ 30-40 ،‬ﺳﺎل‬

‫ﻛﺎي دو ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﺑﻌﺪ از ﻣﺪاﺧﻠﻪ اﺛﺮات درﻣﺎﻧﻲ‬

‫ﺑﻮد‪ .‬از ﻃﺮﻓﻲ در ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﻮﺿﻌﻲ ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن‬

‫‪ AJMT‬در زﻣﻴﻨﻪ ﺳﻮزش ﻳﺎ ﺧﺎرش و ﻗﺮﻣﺰي ﺑﺎ ﮔﺮوه‬

‫اﺳﺘﻮﻧﺎﻳﺪ ﻧﻴﺰ از ﻣﻴﺎن ‪ 30‬ﻧﻔﺮ ﺑﻴﻤﺎر اﮔﺰﻣﺎﻳﻲ در اﻳﻦ ﮔﺮوه‬

‫ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﻲ دار آﻣﺎري ﻧﺪاﺷﺘﻪ )‪،(P>0/05‬‬

‫‪ 21‬ﻧﻔﺮ )‪ (%70‬زن و ‪ 9‬ﻧﻔﺮ )‪ (%30‬ﻣﺮد ﺑﻮدﻧﺪ‪ 15 ،‬ﻧﻔﺮ‬

‫در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ اﺛﺮات درﻣﺎﻧﻲ ‪ AJMT‬در ﻋﻼﻳﻢ ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﻲ‪،‬‬

‫)‪ (%50‬ﺧﺎﻧﻪ دار و ‪ 6‬ﻧﻔﺮ )‪ (%20‬ﻛﺸﺎورز و ‪ 10‬ﻧﻔﺮ )‪(%30‬‬

‫ﭘﺎﭘﻮل‪ ،‬ﭘﻮﺳﺘﻪ رﻳﺰي و ﺷﻘﺎق ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﻌﻨﻲ داري ﺑﻬﺘﺮ از‬

‫ﺷﻐﻞﻫﺎي دﻳﮕﺮ داﺷﺘﻨﺪ‪ .‬دو ﮔﺮوه ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ از ﻧﻈﺮ اﻳﻦ‬

‫ﮔﺮوه ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن ﺑﻮد )‪ )(P<0/05‬ﺟﺪول ﺷﻤﺎره ‪.(1‬‬

‫وﻳﮋﮔﻲ ﻫـــﺎي دﻣﻮﮔﺮاﻓﻴﻚ ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨـــﻲ دار آﻣــﺎري‬

‫ﺟﺪول ﺷﻤﺎره ‪ : 1‬ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻋﻼﺋﻢ ﻛﻠﻴﻨﻴﻜﻲ در دوﮔﺮوه ‪ AJMT‬و ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن اﺳﺘﻮﻧﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از درﻣﺎن‬ ‫‪AJMT‬‬ ‫ﻋﻼﻳﻢ ﻛﻠﻴﻨﻴﻜﻲ‬

‫ﻗﺒﻞ از درﻣﺎن‬

‫ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن اﺳﺘﻮﻧﺎﻳﺪ‬ ‫ﺑﻌﺪ از درﻣﺎن‬

‫ﻗﺒﻞ از درﻣﺎن‬

‫ﺑﻌﺪ از درﻣﺎن‬

‫درﺻﺪ‬

‫ﺗﻌﺪاد‬

‫درﺻﺪ‬

‫ﺗﻌﺪاد‬

‫درﺻﺪ‬

‫ﺗﻌﺪاد‬

‫درﺻﺪ‬

‫ﺗﻌﺪاد‬

‫ﺳﻮزش و ﺧﺎرش‬

‫‪80‬‬

‫‪25‬‬

‫‪10‬‬

‫‪*3‬‬

‫‪90‬‬

‫‪29‬‬

‫‪0‬‬

‫‪*0‬‬

‫ﻗﺮﻣﺰي‬

‫‪80‬‬

‫‪25‬‬

‫‪20‬‬

‫‪*6‬‬

‫‪90‬‬

‫‪29‬‬

‫‪10‬‬

‫‪*3‬‬

‫ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﻲ**‬

‫‪40‬‬

‫‪13‬‬

‫‪10‬‬

‫‪*3‬‬

‫‪80‬‬

‫‪25‬‬

‫‪60‬‬

‫‪19‬‬

‫ﭘﺎﭘﻮل**‬

‫‪10‬‬

‫‪3‬‬

‫‪0‬‬

‫‪0‬‬

‫‪20‬‬

‫‪6‬‬

‫‪0‬‬

‫‪0‬‬

‫ﭘﻮﺳﺘﻪ رﻳﺰي**‬

‫‪80‬‬

‫‪25‬‬

‫‪30‬‬

‫‪*10‬‬

‫‪100‬‬

‫‪32‬‬

‫‪80‬‬

‫‪25‬‬

‫ﺷﻘﺎق**‬

‫‪60‬‬

‫‪19‬‬

‫‪10‬‬

‫‪*3‬‬

‫‪70‬‬

‫‪22‬‬

‫‪60‬‬

‫‪19‬‬

‫*‪ P<0/05‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻗﺒﻞ از درﻣﺎن‪.‬‬ ‫‪ n=30‬در ﻫﺮ دو ﮔﺮوه‪.‬‬

‫ ‪ P>0/05‬ﻗﺒﻞ از درﻣﺎن ﺑﻴﻦ دو ﮔﺮوه در ﻫﻤﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ‪.‬‬‫**‪ P<0/05‬ﺑﻴﻦ دو ﮔﺮوه ﭘﺲ از درﻣﺎن‪.‬‬ ‫‪-‬ﻛﺮم ‪) AJMT‬ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻋﺼﺎره ﺷﻨﺒﻠﻴﻠﻪ‪ ،‬ﺑﺎﺑﻮﻧﻪ‪ ،‬ﮔﺮدو و ﺧﺘﻤﻲ(‪.‬‬

‫‪12‬‬

‫‪Downloaded from journal.skums.ac.ir at 3:59 +0430 on Sunday July 8th 2018‬‬

‫ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از درﻣﺎن ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﻲ داري داﺷﺘﻪ‬

‫ﻣﺠﻠﻪ داﻧﺸﻜﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺷﻬﺮﻛﺮد‪ /‬دوره ‪ ،10‬ﺷﻤﺎره ‪ /3‬ﭘﺎﻳﻴﺰ ‪1387‬‬

‫ﺑﺤﺚ‪:‬‬ ‫ﺟﺰ در ﻣﻮرد ﻋﻼﻣﺖ ﭘﺎﭘﻮل ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻼﻳﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻮزش‪،‬‬

‫ﻣﻴﻜﺮوﺑﻴﺎل ﺑﺮگ ﮔﺮدو را در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺧﻮد ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻮده و‬

‫ﺧﺎرش‪ ،‬ﻗﺮﻣﺰي و ‪ ...‬در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از درﻣﺎن ﺗﻔﺎوت‬

‫ادﻋﺎ ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮگ ﮔﺮدو داراي ﺧﻮاص آﻧﺘﻲ اﻛﺴﻴﺪاﻧﻲ‬

‫ﻣﻌﻨﻲداري داﺷﺘﻨﺪ‪ .‬از ﻃﺮﻓﻲ در ﮔﺮوه ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه‬

‫ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ )‪ .(26‬ﮔﺮدو داراي ژوﮔﻠﻮن )ﻧﻮﻋﻲ ﻧﻔﺘﻮﻛﻴﻨﻮن(‬

‫ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن ﻧﻴﺰ در ﻣﻮرد ﻋﻼﻳﻢ ﺳﻮزش و ﺧﺎرش و ﻗﺮﻣﺰي‬

‫ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در درﻣﺎن ﺑﻴﻤﺎري ﻫﺎي ﺟﻠﺪي و ﺑﻪ وﻳــﮋه‬

‫ﭘﻮﺳﺖ ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﻲ دار آﻣﺎري در دو ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از‬

‫ﺑﻴﻤﺎري ﻫﺎي ﻗﺎرﭼﻲ ﭘﻮﺳﺖ و اﻟﺘﻬﺎﺑﺎت ﭘﻮﺳﺘﻲ‪ ،‬ﺟﻮش و‬

‫ﻣﺪاﺧﻠﻪ وﺟﻮد داﺷﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت در ﻣﻮرد ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻼﻳﻢ‬

‫ﻛﻬﻴﺮ ﻣﻮﺛﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ )‪ .(14‬اﻳﻦ وﻳﮋﮔﻲ ﺑﺮگ ﮔﺮدو اﺣﺘﻤﺎﻻً‬

‫ﻣﻌﻨﻲدار ﻧﺒﻮد‪.‬‬

‫در ﭘﻴﺸﮕﻴﺮي از ﺑﺮوز ﻋﻔﻮﻧﺖ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﺑﻴﻤﺎران ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ اﮔﺰﻣﺎ‬

‫ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ دو ﮔﺮوه ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﺑﻌﺪ‬

‫ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻮده و در ﻧﺘﻴﺠﻪ از ﻣﻘﺎوم ﺷﺪن ﺑﻴﻤﺎران ﺑﻪ درﻣﺎن ﻫﺎي‬

‫از ﻣﺪاﺧﻠﻪ اﺛﺮات درﻣﺎﻧﻲ ‪ AJMT‬در زﻣﻴﻨﻪ ﺳﻮزش ﻳﺎ ﺧﺎرش‬

‫ﻣﻌﻤﻮل ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﺑﻌﻤﻞ ﻣﻲ آورد‪.‬‬

‫و ﻗﺮﻣﺰي ﺑﺎ ﮔﺮوه ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﻲدار آﻣﺎري ﻧﺪاﺷﺘﻪ‬

‫ﮔﻞ ﺧﺘﻤﻲ ﻧﻴﺰ در رﻓﻊ ﺗﺤﺮﻳﻜﺎت ﭘﻮﺳﺘﻲ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻮده‬

‫در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ اﺛﺮات درﻣﺎﻧﻲ ‪ AJMT‬در ﻋﻼﻳﻢ ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﻲ‪،‬‬

‫و داراي اﺛﺮات ﻧﺮم ﻛﻨﻨﺪﮔﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻌﻼوه رﻳﺸﻪ ﮔﻴﺎه ﻧﻴﺰ‬

‫ﭘﻮﺳﺘﻪرﻳﺰي و ﺷﻘﺎق ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﻌﻨﻲداري ﺑﻬﺘﺮ از ﮔﺮوه‬

‫داراي ﺧﻮاص ﺿﺪ اﻟﺘﻬﺎﺑﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ در درﻣﺎن‬

‫ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﺳﻮﺧﺘﮕﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدد‪ .‬ﻛﺮم ‪ AJMT‬داراي وﻳﮋﮔﻲ ﻧﺮم‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺛﺮات دوﮔﺎﻧﻪاي را در ﻣﻮرد‬

‫ﻛﻨﻨﺪﮔﻲ ﺑﻮده ﻛﻪ اﻳﻦ وﻳﮋﮔﻲ اﺣﺘﻤﺎﻻً ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده و‬

‫ﺧﻮاص ﮔﻴﺎﻫﺎن داروﻳﻲ در درﻣﺎن اﮔﺰﻣﺎ ﻧﺸﺎن داده اﻧﺪ‪ .‬از‬

‫اﻳﻦ وﻳﮋﮔﻲ ﮔﻴﺎه ﺧﺘﻤﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ )‪ .(14‬ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ‬

‫ﺟﻤﻠﻪ ‪ Paller‬در ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪاي ﭘﻤﺎد ﮔﻴﺎﻫﻲ‬

‫ﮔﻞ و رﻳﺸﻪ ﮔﻴﺎه ﺧﺘﻤﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻌﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﺮﻃﻮب ﻛﻨﻨﺪه‬

‫ﺗﺎﻛﺮوﻟﻴﻤﻮس و ﻛﺮم ﭘﻴﻤﻜﺮوﻟﻴﻤﻮس ﭼﻨﻴﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮي‬

‫و اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﻨﺪه آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ ﭘﻮﺳﺖ ﺑﻜﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد )‪.(25‬‬

‫ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛﻪ ﭘﻤﺎد ﺗﺎﻛﺮوﻟﻴﻤﻮس در درﻣﺎن اﮔﺰﻣﺎ‪ ،‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ‬

‫اﺣﺘﻤﺎﻻً اﺛﺮات ﺿﺪ ﺧﺎرش ﺗﺮﻛﻴﺐ ‪ AJMT‬ﺑﻌﻠﺖ‬

‫ﻛﺮم ﭘﻴﻤﻜﺮوﻟﻴﻤﻮس ﻣﻮﺛﺮﺗﺮ اﺳﺖ وﻟﻲ از ﻧﻈﺮ ﻋﻮارض اﻳﻦ‬

‫ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺑﺎﺑﻮﻧﻪ اﻳﻦ ﻛﺮم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﺎﺗﺮﻳﺴﻴﻦ )ﭘﻴﺶ ﺳﺎز‬

‫دو دارو ﻳﻜﺴﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ )‪ .(22‬اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ‬

‫ﻛﺎﻣﺎزوﻟﻴﻦ(‪ ،‬ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺳﺰﻛﻮﻳﻲ ﺗﺮﭘﻦ‪ ،‬ﺑﻴﺰاﺑﻮﻟﻮل و‬

‫ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﮔﻴﺎﻫﻲ در درﻣﺎن اﮔﺰﻣﺎ ﻣﻮﺛﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻓﻼوﻧﻮﺋﻴﺪﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد در ﻋﺼﺎره ﺑﺎﺑﻮﻧﻪ داراي اﺛﺮاث ﺿﺪ‬

‫‪ Tai‬در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪاي ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ داروي ﮔﻴﺎﻫﻲ‬

‫اﻟﺘﻬﺎب و ﺿﺪ آﻟﺮژي ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت آزوﻟﻦ روﻏﻦ ﻓﺮار‬

‫‪ Sanfujiu‬در درﻣﺎن اﮔﺰﻣﺎ ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ‬

‫اﻳﻦ ﮔﻴﺎه ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻬﺎر آزاد ﺳﺎزي ﻫﻴﺴﺘﺎﻣﻴﻦ ﻫﺎ ﺷﺪه و اﺣﺘﻤﺎﻻً‬

‫ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ اﻳﻦ ﮔﻴﺎه در ‪ 44/6‬درﺻﺪ ﻣﻮارد ﻣﻮﺛﺮ‬

‫ﻧﻘﺶ اﺻﻠﻲ در درﻣﺎن ﺧﺎرش و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﻬﺒﻮد درﻣﺎﺗﻴﺖ ﺑﻪ‬

‫ﺑﻮده و در ‪ 52/1‬درﺻﺪ ﺗﺎﺛﻴﺮي در ﺑﻬﺒﻮد ﺑﻴﻤﺎران ﻧﺪاﺷﺘﻪ‬

‫اﻳﻦ ﻣﺎده ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻛﺮم ﺟﻠﺪي ﻛﺎﻣﻮﻣﻴﻞ )ﺑﺎﺑﻮﻧﻪ( در‬

‫اﺳﺖ )‪.(23‬‬

‫ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ در درﻣﺎن اﻟﺘﻬﺎب ﻫﺎي ﭘﻮﺳﺘﻲ‪ ،‬ﺧﺸﻜﻲ و ﺗﺮك‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎي ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ ﻫﺮ ﻳﻚ‬

‫ﭘﻮﺳﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮده و ﻣــﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد )‪.(17‬‬

‫از ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﻛﺮم ‪ AJMT‬ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ داراي‬

‫اﻳﻦ ﮔﻴــﺎه ﺧﻮاص آﻧﺘﻲ ﻣﻴﻜﺮوﺑﻴﺎل‪ ،‬ﺗﺮﻣﻴــﻢ ﻛﻨﻨــﺪﮔﻲ و‬

‫ﺧﻮاص ﺿﺪ اﻟﺘﻬﺎﺑﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬داﻧﻪ ﺷﻨﺒﻠﻴﻠﻪ داراي ﺧﻮاص‬

‫آﻧﺘﻲ اﻛﺴﻴﺪاﻧﻲ داﺷﺘﻪ ﻛﻪ اﻣﻜﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻮﺿﻌﻲ آن را در‬

‫ﻧﺮم ﻛﻨﻨﺪﮔﻲ و ﺑﺮﻃﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﺗﺤﺮﻳﻚ ﭘﻮﺳﺘﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬از‬

‫درﻣﺎن اﮔــﺰﻣﺎي ﻣﺮﻃﻮب‪ ،‬زرد زﺧﻢ و زﺧﻢ ﻫﺎي ﺑﺎز ﻣﻤﻜﻦ‬

‫اﻳﻦ ﮔﻴﺎه ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺿﻤﺎد در درﻣﺎن اﻟﺘﻬﺎﺑﺎت ﭘﻮﺳﺘﻲ اﺳﺘﻔــﺎده‬

‫ﻧﻤـﻮده اﺳﺖ )‪.(29،28،27‬‬

‫ﻣﻲ ﮔﺮدد )‪ .(24‬از ﻃﺮﻓﻲ اﻳﻦ ﮔﻴﺎه ﺑﻌﻨﻮان ﺗﻤﻴﺰ ﻛﻨﻨﺪه ﭘﻮﺳﺖ‬

‫اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻳﻜﻲ از ﻋﻠﻞ ﺗﻔﺎوت اﺛﺮات درﻣﺎﻧﻲ ﻛﺮم‬

‫ﺑﻮده و در درﻣﺎن زﺧﻢ و آﺑﺴﻪ ﻛﺎرﺑﺮد دارد )‪.(25‬‬

‫ﮔﻴﺎﻫﻲ ‪ AJMT‬و ﻛﻮرﺗﻮن ﻫﺎي ﻣﻮﺿﻌﻲ در ﻫﻤﻴﻦ وﻳﮋﮔﻲ‬ ‫‪13‬‬

‫‪Downloaded from journal.skums.ac.ir at 3:59 +0430 on Sunday July 8th 2018‬‬

‫ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ در ﮔﺮوه ‪ AJMT‬ﺑﻪ‬

‫‪ Pereira‬و ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ اﺛﺮات ﺿﺪ ﻗﺎرﭼﻲ و آﻧﺘﻲ‬

‫دﻛﺘﺮ ﺳﻌﻴﺪ ﻣﺮﻧﺪي و ﻧﺪا ﭘﺮوﻳﻦ‬

‫ﻛﺮم ‪ .AJMT‬و درﻣﺎن اﮔﺰﻣﺎي دﺳﺖ‬

‫ﺷﺎﺧﺺ ﮔﻴﺎه ﺑﺎﺑﻮﻧﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﮔﻴﺎه ﺑﺮ ﺧﻼف ﻛﻮرﺗﻮن‬

‫ﺧﻮاص ﻣﻮﺟﻮد در ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻛﺮم ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬ﺑﺎ‬

‫داراي ﺧﻮاص ﺿﺪ ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﺎﻳﻲ و ﺗﺮﻣﻴﻢ ﻛﻨﻨﺪه ﭘﻮﺳﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺰﻣﻦ ﺑﻮدن اﮔﺰﻣﺎ و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺼﺮف ﻃﻮﻻﻧﻲ‬

‫در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﻗﺒﻼً ذﻛﺮ ﮔﺮدﻳﺪ ﻛﻮرﺗﻮن ﻫﺎي‬

‫ﻣﺪت داروﻫﺎي ﻣﻮﺿﻌﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﻛﻮرﺗﻮن ﻫﺎ و از آﻧﺠﺎ‬

‫ﻣﻮﺿﻌﻲ داراي اﺛﺮات ﻋﻜﺲ اﻳﻦ ﮔﻴﺎه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻛﻪ ﺗﻤﺎم ﻋﻼﻳﻢ ﺑﻴﻤﺎري ﺑﺎ ﻛﻮرﺗﻮن ﻫﺎ ﺑﺮﻃﺮف ﻧﺸﺪه و‬

‫ﮔﻨﺪم‪ ،‬ﭘﻨﻴﺮك‪ ،‬ﺑﺎﺑﻮﻧﻪ و ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺑﻬﺎر در درﻣﺎن ﺧﺸﻜﻲ و‬

‫ﺗﻐﻴﻴﺮ رﻧﮓ ﭘﻮﺳﺖ‪ ،‬آﺗﺮوﻓﻲ‪ ،‬اﺳﺘﺮﻳﺎ و ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻫﺎي ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ‬

‫ﻧﺎﻫﻨﺠﺎري ﻫﺎي ﭘﻮﺳﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮدﻧﺪ‪ .‬در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻣﺸﺎﻫﺪه‬

‫و ‪ ...‬ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎي اﻳﻦ‬

‫ﺷﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺐ در درﻣﺎن زﺑﺮي و ﺧﺸﻜﻲ ﭘﻮﺳﺖ‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ادﻋﺎ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺮم ﮔﻴﺎﻫﻲ ‪ AJMT‬ﺑﻌﻨﻮان‬

‫ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﻮﺛﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ )‪ .(29‬ﻛﺎﻇﻤﻲ ﭘﻮر و‬

‫ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎي ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﻮﺛﺮو در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﻛﻢ ﻋﺎرﺿﻪ‬

‫ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ ﻧﻴﺰ در ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺳﻴﺮ‪ ،‬ﺑﺎﺑﻮﻧﻪ و ﺧﺘﻤﻲ در ﺗﺮﻣﻴﻢ زﺧﻢ‬

‫در درﻣﺎن اﮔﺰﻣﺎي دﺳﺖ ﻣﻄﺮح ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﻧﻴﺎز ﺑﻪ‬

‫ﺳﻄﺤﻲ ﻣﺎﻫﻲ ﻛﭙﻮر ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ‪ ،‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ رﺳﻴﺪﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ‬

‫ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ و ﭘﻴﮕﻴﺮي دراز ﻣﺪت ﻣﺼﺮف اﻳﻦ دارو در‬

‫ﻣﺎده در ﺗﺮﻣﻴﻢ اﻳﻦ ﻧﻮع زﺧﻢ اﺛﺮﺑﺨﺶ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ )‪ .(30‬اﻳﻦ دو‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﻌﺪي ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻴﺰ اﺣﺘﻤﺎل ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻮدن دو ﮔﻴﺎه ﺧﺘﻤﻲ و ﺑﺎﺑﻮﻧﻪ را در‬ ‫ﺗﺮﻛﻴﺐ ‪ AJMT‬ﺑﺮ ﺧﺸﻜﻲ و ﺗﺮﻣﻴﻢ ﭘﻮﺳﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮي‪:‬‬

‫‪ Aertgeerts‬در ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اي اﺛﺮات ﺿﺪ‬

‫ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻫﺮ دو داروي ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن‬

‫اﻟﺘﻬﺎﺑﻲ ﻛﺮم ﻛﺎﻣﻮﻣﻴﻞ )ﺑﺎﺑﻮﻧﻪ( و داروﻫﺎي اﺳﺘﺮوﺋﻴﺪي و‬

‫اﺳﺘﻮﻧﺎﻳﺪ و ﻛﺮم ‪ AJMT‬ﻗﺎدرﻧﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻬﺒﻮد ﻧﺴﺒﻲ‬

‫ﻏﻴﺮ اﺳﺘﺮوﺋﻴﺪي در درﻣﺎن درﻣﺎﺗﻴﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ رﺳﻴﺪ ﻛﻪ‬

‫ﺿﺎﻳﻌﺎت اﮔﺰﻣﺎي دﺳﺖ ﺑﺸﻮد وﻟﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﻮارض‬

‫ﻛﺮم ﻛﺎﻣﻮﻣﻴﻞ )ﺑﺎﺑﻮﻧﻪ( از ﻫﺮ دو ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻏﻴﺮ ﮔﻴﺎﻫﻲ‬

‫ﭘﻮﺳﺘﻲ در ﻣﺼﺮف دراز ﻣﺪت ﻛﻮرﺗﻴﻜﻮاﺳﺘﺮوﺋﻴﺪ و از‬

‫ﻣﻮﺛﺮﺗﺮ ﺑﻮده اﺳﺖ )‪ .(31‬ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎي اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺎ ﭘﮋوﻫﺶ‬

‫آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﮔﻴﺎﻫﻲ ‪ AJMT‬در ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺮﺧﻲ‬

‫اﺧﻴﺮ ﻫﻢ راﺳﺘﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻋﻼﻳﻢ اﮔﺰﻣﺎي دﺳﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن ﻣﻮﺿﻌﻲ‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اي ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﺣﺎﺿﺮ ﻛﻪ اﺛﺮ ﺑﺨﺸﻲ ﭼﻬﺎر ﮔﻴﺎه‬

‫ﺑﻮده‪ ،‬ﻟﺬا ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ از ﻛﺮم ‪ AJMT‬ﺟﻬﺖ‬

‫ﺑﺎﺑﻮﻧﻪ‪ ،‬ﺧﺘﻤﻲ‪ ،‬ﺑﺮگ ﮔﺮدو و ﺷﻨﺒﻠﻴﻠﻪ را در درﻣﺎن‬

‫درﻣﺎن ﺿﺎﻳﻌﺎت اﮔﺰﻣﺎي دﺳﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد‪.‬‬

‫درﻣﺎﺗﻴﺖ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار دﻫﺪ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ و در‬ ‫ﻧﺘﻴﺠﻪ اﺛﺮ ﺑﺨﺸﻲ اﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺧﻮاص ﺿﺪ‬

‫ﺗﺸﻜﺮ و ﻗﺪرداﻧﻲ‪:‬‬

‫اﻟﺘﻬﺎﺑﻲ‪ ،‬آﻧﺘﻲ ﻣﻴﻜﺮوﺑﻴﺎل‪ ،‬ﺗﺮﻣﻴﻢ ﻛﻨﻨﺪه‪ ،‬آﻧﺘﻲ اﻛﺴﻴﺪان‬

‫ﺑﺪﻳﻨﻮﺳﻴﻠﻪ ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﮔﺎن از زﺣﻤﺎت ﺳﺮﻛﺎر ﺧﺎﻧﻢ دﻛﺘﺮ‬

‫و ﻧﺮم ﻛﻨﻨﺪه اﻳﻦ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻓﺮوزان ﮔﻨﺠﻲ و آﻗﺎي دﻛﺘﺮ ﺣﺠﺖ اﻟﻪ روﺣﻲ و ﻣﺮﻛﺰ‬

‫ﻣﺠﻤﻮع اﻳﻦ ﭼﻨﺪ وﻳﮋﮔﻲ در ﻳﻚ ﮔﻴﺎه ﺑﻪ‬

‫ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﮔﻴﺎﻫﺎن داروﻳﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺷﻬﺮﻛﺮد ﻛﻪ‬

‫ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ و ﻧﻴﺰ در ﻛﺮم ﻓﻠﻮﺳﻴﻨﻮﻟﻮن ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ وﺟﻮد‬

‫در اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻣﺎ را ﻳﺎري ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﻛﻤﺎل ﺗﺸﻜﺮ را‬

‫ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻧﺎﺷﻲ از اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‬

‫ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‪:‬‬ ‫‪1. Arndt KA. Manual of dermatologic therapeutics. 7th ed. Philadelphia: Lippincot Williams‬‬ ‫‪Wilkins; 2007. p: 61.‬‬ ‫‪2. Habif TP. Eczema and hand dermatitis. In: Habif TP. Clinical dermatology. Philadelphia:‬‬ ‫‪Mosby; 2004. p: 41.‬‬

‫‪14‬‬

‫‪Downloaded from journal.skums.ac.ir at 3:59 +0430 on Sunday July 8th 2018‬‬

‫ﻏﺮوي و ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ از ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﻋﺼﺎره ﮔﻞ‬

‫از ﻃﺮﻓﻲ ﻋﻮارض ﻣﺼﺮف ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت اﻳﻦ داروﻫﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ‬

1387 ‫ ﭘﺎﻳﻴﺰ‬/3 ‫ ﺷﻤﺎره‬،10 ‫ دوره‬/‫ﻣﺠﻠﻪ داﻧﺸﻜﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺷﻬﺮﻛﺮد‬

3. Holden CA, Berth-Jones J, Burns T, Breathnach S, Cox N, Griffiths C. Rook,s textbook of dermatology. 7th ed. Oxford: Blackwell; 2004. p: 20-23.

Downloaded from journal.skums.ac.ir at 3:59 +0430 on Sunday July 8th 2018

4. Marshaw EM, Ahmed RL, Belsito DV, DeLeo VA, Fowler JF Jr, Maibach HI, et al. Contact dermatitis of the hands: cross-sectional analyses of North American contact dermatitis group data. 1994-2004. J Am Acad Dermatol. 2007 Aug; 57(2): 301-14. 5. Elston DM, Ahmed DD, Watsky K, Schwarzenberger K. Hand Dermatitis. J Am Acad Dermatol. 2002 Aug; 47(2): 291-9. 6. Astner S, Burnett N, Rius-Diaz F, Doukas AG, Gonzalez S, Gonzalez E. Irritant contact dermatitis induced by a common household irritant: a noninvasive evaluation of ethnic variability in skin response. J Am Acad Dermatol. 2006 Mar; 54(3): 458-65. 7. Skin Board Group. [An introduction to skin disease. Tehran: Tayyeb Pub; 2001. p: 39.] Persian 8. Hengge UR, Ruzicka T, Schwartz RA, Cork MJ. Adverse effects of topical glucocorticosteroids. J Am Acad Dermatol. 2006 Jan; 54(1): 1-15. 9. Clark AM. Natural products as a source for new drugs. Pharm Res. 1996 Aug; 13(8): 1133-44. 10. Kartal M. Intellectual property protection in the natural product drug discovery, traditional herbal medicine and herbal medicinal products. Phytother Res. 2004 Feb; 21(2): 113–9. 11. Valak J, Lagiry S. Herbal drug. Translated to Persian by: Zaman S. Tehran: Ghoghnous Pub; 2000. p: 18. 12. Flok Medicinal plants. Translated to Persian by: Tavakoli MR. Tehran: Rozbehan Pub. 2004; 9. 13. Motamedi Far M, Darbari MH. [Effect of aqueous, alcoholic and chloroform extracts of German Chamomile (Matricaria Recutita) on some gram-positive and gram-negative bacteria. J of Shiraz Univ Med Sci. 2005; 3-2(3): 46-39.] Persian 14. Azadbakht M. [Classification of medical plants. Teimorzadeh Pub. 2000; 58,191.] Persian 15. Board N. Campendium of medicinal plants. Asia pacific Business. 2004; 251. 16. Zargari A. [Medicinal plants. Volum IV. 6th ed. Tehran: Tehran University Pub; 1997. p: 459.] Persian 17. Iranian Licensed Herbal Medicines. [By association of producers of herbal medicine and products (A.P.H.M.P). Pajohan Pub. 2007; 125.] Persian 18. Ghasemi Dehkordi N. [Iranian herbal pharmacopeia. Tehran: Ministry of Health and Medical Education Pub. 2003. 99-107.] Persian 19. Morteza Semnani K, Saeedi M, Azadbakht M, Rohanifard S. [Evaluation of herbal gel from Chamomile and Myrrh on Paederus dermatitis. Journal of Medical Plants. 2003; 5(2): 31-41.] Persian. 20. Ghanadi AR. [Iranian herbal pharmacopeia. Tehran: Ministry of Health and Medical Education Pub. 2003; 497-504.] Persian 21. Jahanshahi GhR, Moattar F, Soltani MR. [Evaluation of an herbal medicine in the treatment of recurrent aphthous ulcer. Shahid Beheshti Med Sci Univ J Dental School. 2004; 1(22): 2519.] Persian 22. Paller AS, Lebwohl M, Fleischer AB Jr, Antaya R, Langley RG, Kirsner RS, et al. Tacrolimus ointment is more effective than pimecrolimus cream with a similar safety profile in the treatment of atopic dermatitis: results from 3 randomized, comparative studies. J Am Acad Dermatol. 2005 May; 52(5): 810-22. 23. Tai CJ, Chien LY. The treatment of allergies using Sanfujiu: a method of applying Chinese herbal medicine paste to acupoints on three peak summer days. Am J Chin Med. 2004; 32(6): 967-76.

15

‫دﻛﺘﺮ ﺳﻌﻴﺪ ﻣﺮﻧﺪي و ﻧﺪا ﭘﺮوﻳﻦ‬

‫ و درﻣﺎن اﮔﺰﻣﺎي دﺳﺖ‬.AJMT ‫ﻛﺮم‬

24. Ashnagar A, Gharib Naseri N, Ershadi M. [Separation and identification of major chemical compounds in the seeds of Fenugreek of Shushtar. J of Mazandaran Univ Med Sci. 1999; 21(8): 22-8.] Persian

Downloaded from journal.skums.ac.ir at 3:59 +0430 on Sunday July 8th 2018

25. Eiri Board of consultants and engineers. Herbal cosmetics and beauty products. Delhi: Engineers India Research Institute. 2004; 46. 26. Pereira JA, Oliveira I, Sousa A, Valentao P, Andrade PB, Ferreira IC, et al. Walnut (Juglans regia L) leaves: phenolic compounds, antibacterial activity and antioxidant potential of different cultivars. 2007 Nov; 45(11): 2287-95. 27. Behl PN. Herbs useful in dermatological therapy, 2nd ed. Newdelhi: CBS Pub and Distributors. 2002 Jan; 98. 28. MC Kay DL, Blumberg JB. A review of the bioactivity and potential health benefits of chamomile tea (Matricaria recutita L). Phytother Res. 2006 Jul; 20(7): 519-30. 29. Gharavi SM, Ghasemi N, Khooei M. [Herbal cream containing extracts of Matricaria Chamomilla L, Calendula Officinalis L, Malva Silvestris L and Centaurea Cyanus L for treatment of skin disorders. Pharmaceutical Sciences Journal of Faculty of Pharmacy. 2002; 1: 86-79.] Persian 30. Kazemipour Y, Rezaei M, Keivany Y. [Qualitative comparison of effects of garlic and mallow and motherworth extracts in healing of superficial wounds in the common carp. Journal of Pajouhesh & Sazandegi. 66: 93-7.] Persian 31. Aergeerts P. Comparative testing of Kamomillosan cream and steroidal (0/025% hydrocortisone, 0/75% flucortin butyl ester) and non steroidal (5% bufexamac) dermatologic agents in maintenance therapy of eczematous diseases. Z Hautkr. 1985; 60(3): 270-7.

16